Bülten

Yazılar

Makaleler, 2001’den bugüne. Adil Medya’da ilk yayımlanan yazılar da burada.

2013

  1. Yaşayan Putlar; Lat, Uzza, Menat Kur’an’da Araplara ait üç putun “ismi” özellikle veriliyor. Acaba neden? Nüzul sırasına göre putların ismi ilk olarak Necm suresinde geçiyor. Yani 6 yıl boyunca putların ismi hiç g… 14 Ocak 2013 · 40 yorum

2012

  1. Kur’an’da “Helak Edilenler” Kimlerdir? Kur’an geçmişte helak edilen bir takım topluluklardan bahseder. Bunların kimler olduğunu hiç merak ettiniz mi? Ben merak ettim ve Kur’an’da “Helak ettik” ( ehlaknâ ) tabirinin geçt… 25 Kasım 2012 · 24 yorum
  2. Cumhuriyet’i İlk Kim Savundu? Sanıldığının aksine, Türkiye’de cumhuriyet düşüncesi, ilk kez 1923’lerde ortaya çıkmış ve savunulmuş değildir. Son dönem cumhuriyet yanlısı Osmanlı İslamcılarının, İslam alemi gene… 28 Ekim 2012 · 9 yorum
  3. Kur’an’da Kurban Ayetleri Haritası Aşağıda Kur’an’da ‘kurban’ ile ilgili ayetlerin bir haritasını çıkardım. En çok bilinen meal (Diyanet) ile Kur’an’ın Arapçasını karşılaştırdım. Doğrular ve yanlışlar kendi araştırm… 26 Ekim 2012 · 68 yorum
  4. Garîb Gurebâ Bayramı Hiç düşündünüz mü, Türkçe’de çok kullandığımız akraba, garp, gurbet, mağrib, garip, gureba, garibankelimeleri “kurban” ile neden aynı ses benzerliğine sahip? Dahası “Allah’ın garib… 23 Ekim 2012
  5. Mankurt “Din Adamı” Örneği Hz. Peygamber zamanında Mekkeli bir Ebu Amir vardı. Dönemin ‘mankurt’ rolünü o üstlenmişti. Ne demekti mankurt rolü? Kafasına ‘deve derisi’ geçirilerek, kendi ülkesini yabancı güçl… 16 Ekim 2012 · 8 yorum
  6. Muhafazakar Mankurt Cengiz Aytmatov’un Mankurt eseri bize aidiyet ve haysiyetini kaybedenlerin nasıl kendi ülkelerine ve halklarına yabancılaşıp, **“düşmanın”**gönüllü askeri hale gelebileceğini anlat… 5 Ekim 2012 · 19 yorum
  7. Cemaat ve Ankebut Bu yazıda size “cemaat” ve “ankebut” arasında ne fark var onu göstermeye çalışacağım. Her zaman olduğu gibi “Yaşayan Kur’an” rehberimiz olacak. Malum, Kur’an’da Mekke döneminin son… 27 Mayıs 2012 · 11 yorum
  8. Kur’an Kadınlara Ne Getirdi? Kimi çevrelerde yaygın olan kanıya göre “İslam’da kadının adı yok”tur. Bu iddiaya bakarak İslam’da kadının adının olduğunu, en başka “Nisa” suresi diye özel olarak kadınlara sure a… 9 Mart 2012 · 30 yorum
  9. Bir kez olsun ‘tesbih sorusu’: 28 Şubat (Aşağıdaki yazıyı Şubat 2007’de yazmıştım. 5 yıl olmuş. Gördüğüm lüzüm üzerine yeniden yayınlıyorum. Son parağrafta sadece bir son güncelleme yaptım. Bakalım siz güncellenecek bir … 28 Şubat 2012 · 4 yorum
  10. Kur’an’da semboller, simgeler, imgeler Bu makalede sizi Kur’an’ın engin sembolik dünyasında bir yolculuğa çıkarmak istiyorum. Çünkü Said Nursi’nin “Mecaz avama inince hakikate dönüşür” demesinden de anlaşılacağı gibi bu… 17 Ocak 2012 · 76 yorum

2011

  1. Ölü Şehirlerin Dirilişi Kıyamet kelimesi “ayağa kalkış” demek. Türkçe’de de kullanılan “kıyâm” sözcüğünün diğer bir söylenişi… Kur’an’da sıklıkla geçen “yevmu’l-kıyâme” de ayağa kalkış/ayaklanma/başkaldır… 18 Aralık 2011 · 24 yorum
  2. “Ey İman Edenler; İman Edin!” Kur’an’da “Ey iman edenler, iman edin…” (Nisa; 4/136) diye bir ayet var. Acaba bununla ne denmek isteniyor? Perşembe geceleri kimi camilerde yapıldığı gibi tecdid-i imana veya tecd… 21 Kasım 2011 · 32 yorum
  3. İbrahim’in Kuşları Bir büyük hac (bayram) mevsimine daha giriyoruz. İnsanlar, bugünlerde, dört bin yıl önce eski temelleri üzerine Hz. İbrahim ’in yeniden inşa ettiği Kabe’ye akıyorlar… İnsanlığa ken… 5 Kasım 2011 · 16 yorum
  4. Kur’an’da ’99 Koyun’a 1 Koyun’ kıssası ne anlatır? Malum, Kur’an’da “99 koyuna 1 koyun” kıssası anlatılır. Olay Hz. Davud ile ilgili olarak Sad suresinde geçer. Acaba burada ne anlatılmaktadır? Diğer kıssaların çoğu gibi, yaygın te… 17 Ekim 2011 · 35 yorum
  5. “Eskilerin Masalları” Kur’an, Mekke’de yükselen sarsıcı söylemi bastırmak için, inkarcıların türlü savunma refleksleri geliştirdiklerini söyler. Bunlardan ön önemlileri şunlardı: “eskilerin masalı” ( es… 3 Ekim 2011 · 6 yorum
  6. “Bir Elime Ayı, Bir Elime Güneşi Verseniz…” Malum, Peygamberimizi davasından vezgeçirmek için Mekkeli müşrikler türlü uzlaşma tekliflerinde bulunmuşlardı.Meşhur rivayette geçtiği gibi bunlardan birisinde Peygamberimiz “Bir e… 25 Eylül 2011 · 16 yorum
  7. Kürt Sorunu; Kanlı Çanak ve Hacer’ül Esved “Ortak” Türkçe’nin en sevdiğim kelimelerinden birisidir.Gündelik dilde “Na’ber ortak?” veya “Ya ortak baksana…” gibi ifadelerle daha sevimli bir hal alır ve sosyal bilinçaltımızı i… 4 Eylül 2011 · 29 yorum
  8. Açlık Günlerinde Allah’ın Yüzü “Açlık günleri” demek olan oruç ile “Yeryüzünde 1 milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” sorusu arasında bir bağ kuramayan ve ‘Ne alaka, kel alaka’ vaziyetleri ile karşılayan ‘yur… 25 Temmuz 2011 · 51 yorum
  9. Firavun’u Tanıyalım “Firavun” ismi Kur’an’da tam 74 kez geçer. 70’li yılların muhafazakâr dergilerinin başlık altında geçen ifadesiyle; dinî, millî, ilmî, siyasî, iktisadî ve ictimaî bir “kenz” (birik… 11 Temmuz 2011 · 30 yorum
  10. Güçten düşen Firavun Eski Mısır’da güçten düşen Firavun öldürülürdü. Firavun güçlü olmak zorunda olduğu için, hastalık, felç vs. halinde güçsüz görüneceği ve “tanrılık” özelliği zedeleneceği için öldür… 28 Haziran 2011 · 38 yorum
  11. Kervana Son Hücum Önce “kalfalık” döneminden itibaren yazdıklarımızı hatırlayalım: “Bu saflaşmada her şey birbirine karışıyor, yeniden şekilleniyor. Dünün muhalifleri bugünün statükocuları, dünün ma… 15 Haziran 2011 · 54 yorum
  12. Muhterislere Panzehir: Zühd Kur’an’ı okuyuşumuz, mezar ve tapınak kitabı değil; gerçek hayat kitabı zaviyesinden olduğundan, böyle güncel meselelere dair yol göstermeleri oradan çıkarmamız garip karşılanmamal… 7 Haziran 2011 · 4 yorum
  13. Muhafazakar Zamparalığa Dini Kılıf: Çok Eşlilik Kur’an’da çok eşliliğin emredilmediğini, tavsiye de edilmediğini ve hatta ruhsat da verilmediğini söyledim, söylüyorum. Kur’an’ın indiği “ toplumda ” çok eşliliğin olması ve onun d… 25 Mayıs 2011 · 47 yorum
  14. Zaman Tünelinde Bir Hesaplaşma Pakistan’lı “üstad” Ebu’l-A’la el-Mevdudî’nin “Tefhimu’l-Kur’an” adlı bir tefsiri var. Bizim gençlik yıllarımızın da başucu kitaplarından olan bu tefsirin, Türkiye İslamcılarının z… 20 Mayıs 2011 · 24 yorum
  15. Yol kenarında bir ‘dikilitaş’ İstanbul Sultanahmet Meydanı’ndaki “dikilitaşı” hiç gördünüz mü? “Ee, ne olmuş?” diyeceksiniz. Bu yazıda ona “bir başka açıdan” bakmayı deneyeceğiz. Kur’an’ın tarih, hayat ve tabia… 10 Mayıs 2011
  16. Bir Şehir/Ülke (Medine) Nasıl Kurulur? Çağrı filmindeki Medine’ye giriş sahnesini hatırlayın… Deve önde yürüyor, insanlar arkasından onu izliyor. Kasvâ (devenin ismi) kimin evinin önüne çökerse Hz. Peygamber orada kalac… 9 Mayıs 2011 · 15 yorum
  17. Yeni Başlayanlar İçin Siyaset Rehberi Mağaradan şehre inen adam eşine “Beni örtün, beni örtün”dedi. Duyduğu sesler onu sarsmıştı. “Korkma”dedi eşi, “Sen öksüzü korursun, yoksulun yanında olursun ve asla yalan söylemezs… 27 Nisan 2011 · 25 yorum
  18. “Din Günü” Ne Demektir? Kur’an’da “din günü” (yevmu’d-din) kavramı -birisi bir ayette iki kez olmak üzere- 12 yerde geçiyor. Bunları aşağıda tek tek sıraladım. Sağdan soldan duyduklarınızı unutun. Bakın, … 21 Nisan 2011 · 13 yorum
  19. Küreselci Lordlar, Ulusalcı Ağalar Eskiden sağcı-solcu vardı. Yetmedi laik-şeriatçı olduk. Yetmedi Türkçü-Kürtçü olduk. Bunlar da yetmedi şimdi küreselci-ulusalcı olduk. Gün geçmiyor ki bir medya organında bir küres… 11 Nisan 2011
  20. Sosyal İslam (KEFFÂRETLER) Bu makalede, İslam’ın “sosyal” özünü veya Kur’an’ın “sosyal” içeriğini, başka bir yönü ile daha göstermeye çalışacağım: Keffâretler … Keffâret , örtmek manasına gelen [ kefer ] kel… 4 Nisan 2011 · 27 yorum
  21. Zamanın Sözü Servet ve iktidar sahibi, Ebuzer’e şöyle dedi: “Kur’an’dan başka ayet yok mu ki Tövbe 34-35 ayetlerini her yerde okuyup duruyorsun?” (Tövbe; 34-35: Ey iman edenler *!* H**ahamların… 21 Mart 2011 · 36 yorum
  22. Çölde Yaşayan “Bedeviler” Malum, Kur’an’da Bedevîler diye çevirilen “el-A’rab” kavramı var. Türkçe’de Bedevî; 1- Çölde yaşayan göçebe 2- Huysuz, ahlaksız anlamında kullanılıyor (TDK). Kur’an’da ne anlamda k… 6 Mart 2011 · 27 yorum
  23. Kur’an’da “Hayır!” Sesleri Kur’an’ın nuzül sırasına göre ilk “Hayır!” ( Kellâ) veya aynı anlamda “Bilakis, hayır, öyle değil” (Bel ) dedikleri acaba nedir? Bu önemli. Çünkü ilk neye hayır denmişse esas itira… 19 Şubat 2011 · 37 yorum
  24. Kur’an’da Üç Terim: Emek, Açlık, Yoksulluk Tunus’ta bir üniversiteli gencin kendini yakmasıyla başlayıp dalga dalga tüm Arap ülkelerine yayılan isyan hareketlerinin öğrettiği çok şey var. Tunus’ta ve Mısır’da insanlar eller… 6 Şubat 2011 · 32 yorum
  25. Büyük Günah Nedir? Acaba Kur’an’ın “büyük günah” dediği şey nedir? Namaz kılmamak mı? Oruç tutmamak mı? Başörtüsü takmamak mı? Kur’an’da “suç, günah, hata” tabirlerinden öte bir de “büyük suç/hata/gü… 24 Ocak 2011 · 65 yorum
  26. Vay Onların Haline Kur’an’da 29 yerde “Vay onların haline!” yani “Yazıklar olsun, mahvoldu onlar!” anlamında müthiş derecede “sarsıcı” uyarı ve ikazlar var. Bunların neler olduğunu merak ettim ve tek… 16 Ocak 2011 · 60 yorum

2010

  1. İslam’ın Ritüelleri yada Kur’an’da nusûk kavramı “Ritüel” sözcüğü Hind-Avrupa kökünde “ritu” (saymak) imiş… Oradan Letinceye “ritus” (ayin, tören, merasim, örf, adet) olarak geçmiş, Orta-Latincede “ritüale” olmuş… Ordan da Fransı… 23 Aralık 2010 · 62 yorum
  2. Kitap Yüklü Eşekler Kur’an’ın, mal düşkünlerine “aşağılık maymun”… Yemede kırmızı çizgisi olmayan her türden yiyici takımına “domuz”… Kral/zengin uşağı din adamına “dilini sarkıtarak soluyan köpek”… d… 12 Aralık 2010 · 65 yorum
  3. Tek Çeşit yemek ve “Samirî’nin Buzağısı” Malum, Kur’an’da “buzağı” anlatısı vardır. İçlerinde İsrailoğulları’nın da olduğu Mısırlılar, yeni bir yurt arayışı ile Musa önderliğinde Mısır’dan çıkarlar. Kölelikten kurtulup öz… 1 Aralık 2010 · 38 yorum
  4. Kendi Elleriyle Yonttuklarına Tapanlar Saffât; 95: “ Dedi: Kendi ellerinizle yonttuklarınıza mı ibadet ediyorsunuz?” ( Gâle e ta’budûne mâ tenhitûn? ) Yazının başlığı görüldüğü Hz. İbrahim’in bu sorusundan alınma. Ama n… 23 Kasım 2010 · 35 yorum
  5. Hayrettin Karaman’a Cevap “Süleyman’ın mülkü” başlıklı yazımın girişinde, Kur’an’ın özellikle mülk ayetlerinin operasyona tabi tutulduğu fikrini örnekleme sadedinde bir mealden örnek vermiştim. Kral finansı… 4 Kasım 2010 · 121 yorum
  6. Hırsız Kimdir? Başlıktaki kelime size neyi çağrıştırıyor? İlk duyduğunuzda zihninizde beliren fotoğraf nedir? Beliren fotoğrafı zihninizde tutun… Fotoğraf karesine iyice bakın, yakından, daha yak… 25 Ekim 2010 · 33 yorum
  7. Süleyman’ın Mülkü Kur’an, “Süleyman’ın mülkü” hakkında “şeytanca telkinlere” uyanlardan bahseder. Acaba bununla anlatılmak istenen nedir? Dahası kimdir bu şeytanca telkinlere uyanlar? Bu önemli. Çün… 18 Ekim 2010 · 40 yorum
  8. Dinle Beyaz Adam Kâh dört kitabın manasından… Kâh Kerim Kitab’ın ortasından… Kâh İsa’nın hikmetinden… Kâh Musa’nın kelimesinden… Kâh Ebu’l-Kasım’ın dilinden… Kâh Ebubekr’in sadakatinden… Kâh Ömer’i… 4 Ekim 2010 · 34 yorum
  9. Gecenin ve Gündüzün Güçleri “Rabbin, senin ve beraberindekilerin uykusuz geceler geçirdiğini biliyor. Gecenin ve gündüzün ölçüsünü/gücünü koyan Allah’tır. Bu konuda epeyce zorlanacağınızı bildiği için size lü… 20 Eylül 2010 · 43 yorum
  10. Yeni Sınıfın Simonları “Simonlaşma” tabiri “Mücahitlikten müteahhitliğe”, “Cipli türbanlı durakta bekleyen türbanlı”, “Abdestli kapitalizm” , “Sivil vesayet” gibi içinden geçtiğimiz sosyo-politik dönemi … 5 Eylül 2010 · 80 yorum
  11. Kur’an’da “Din Adamı” Eleştirileri Kur’an’da “Ruhbân”, “Ahbâr”, “Hâmân” “Rabbâniyyûn” diye anılan ve şiddetli eleştiriler yöneltildiğini gördüğümüz “din adamı” karakterleri var. Acaba bunlar hangi sebeple eleştirili… 29 Ağustos 2010 · 28 yorum
  12. En büyük eşitleyici ilke olarak ölüm Kur’an’da, özellikle “ilk mesajlarında” çarpıcı ve sarsıcı ölüm ve mezar sahneleri var. Bu uyarıların neden yapıldığını anlayabiliyoruz. Fakat kime karşı yapılıyor, hiç düşündünüz … 17 Ağustos 2010
  13. “Aşağılık maymunlar olun!” Malum, Kur’an’da bir “maymun” anlatısı var. Üç yerde geçiyor. Bazı insanlara “aşağılık maymunlar” diyor Kur’an. Yazının başlığını o ayetten aldım. Üstelik bunun hem öncekiler hem d… 9 Ağustos 2010
  14. İslam, eşitlik ve sosyal adalet Bu makalede sizlere yine çıkan bir kitabı tanıtacağım. Kitabın ismi: “İslam, eşitlik ve sosyal adalet” Yazarı: Muhammed Nur Denek… Yeni kuşak yazarlardan Muhammed Nur Denek’in ilk … 3 Ağustos 2010
  15. “Kapuska” Bir Eylül Hikayesi 1 Eylül barış Günü anısına… *** Önümüze konulan ve bir mahalle pazarından sonra toplanan “lahana artıklarıyla” yapıldığı izlenimi veren “kapuska” adlı içimizi döndüren yemeğe tahta… 26 Temmuz 2010 · 4 yorum
  16. Dağları Korkutan “Emanet” Çokça bilinen bir Kur’an ayetinde şöyle buyurulur: “Biz emaneti göklere, yere ve dağlara yükledik de onlar onu üstlenmeye yanaşmadı. Ondan korktular da insan üstlendi. Hiç şüphesiz… 13 Temmuz 2010 · 16 yorum
  17. Âhir Zaman İlmihâli Türkiye’nin saygın ilahiyat akademisyenlerinden değerli hocam Prof. Dr. Hayri Kırbaşoğlu’nun “Âhir zaman ilmihâli” adlı son çıkan eseri, adından da anlaşılacağı gibi “Yaşayan ilmih… 7 Temmuz 2010 · 5 yorum
  18. İslâm’ın İki Büyük Şiarı “Şiâr” kelimesi, “şiir” ile aynı kökten geliyor. “Sıklık, incelik, farkındalık” manalarını içeren bir kelime… Kısa, sık ve incelikli söz ( şiir ), inceliklerin farkında olan ( şâir… 28 Haziran 2010 · 8 yorum
  19. Allah “Eşitliği” Takdir Etti Kur’an’da bir ayet var, yazının başlığı oradan aldım. Mevcut meallere bakılırsa, bu tür konuların çoğunda olduğu gibi “sinirleri alınmış” ayetlerden birisi ile daha karşı karşıya o… 15 Haziran 2010 · 27 yorum
  20. Bir Başka Açıdan Ashab-ı Sefine – Gemi Arkadaşları Bugün dünyada “küresel kapitalist hegemonya” var. Kadim imparatorlukları yıkarak, iki dünya savaşı kazanarak, atom bombası atıp insanlığı susturarak, üstelik sosyalist dünyayı da ç… 8 Haziran 2010 · 16 yorum
  21. Akdeniz Kelebekleri Mavi Marmara yardım gemisine yönelik İsrail saldırısından öfkeye kapılıp muhafazâkar hükümetten yeni bir “one munit” , “somut adım” veya “eylem” bekleyenler boşuna beklemesinler… “… 2 Haziran 2010 · 21 yorum
  22. Kur’an’da “Üsttekiler” ve “Alttakiler” İbn Haldun (öl. 1406) altı asır önce “Şu ana kadar ki bütün tarih Bedevîler ile Hadarîlerin mücadelesinden ibarettir” demişti. Aslında bu, kadim dinî metinlerin; Avesta’nın, Tevrat… 30 Mayıs 2010 · 4 yorum
  23. Muktedirin Kaderi “Madencinin kaderi bu” cümlesi bana İsmet Özel’in “Sözlerimin anlamı beni ürkütüyor” dizesini hatırlattı. Hani “Böylesine hazırlıklı değilim daha/Bilmek. Bu da ürkütüyor. Gene de b… 22 Mayıs 2010 · 23 yorum